Jazda na zderzaku – jakie grożą za nią kary?

Jazda na zderzaku jest jednym z elementów agresji drogowej, niestety bardzo częstej na polskich drogach. Można ją zaobserwować zwłaszcza na autostradach i drogach ekspresowych, które mają więcej niż jeden pas służący do ruchu w danym kierunku. Jej celem jest wymuszenie na poprzedzającym samochodzie zjazdu na prawy pas i ustąpienie miejsca szybszemu.

Bardzo często agresywni kierowcy nie poprzestają niestety jedynie na skrócenie dystansu między ich autem a samochodem przed nimi. Na porządku dziennym jest miganie światłami drogowymi, mające zastraszyć jadącego przepisowo kierowcę. Agresor po tym, jak jadący przed nim kierowca ustąpi mu miejsca, zajeżdża ustępującemu drogę i wyhamowuje go, wymierzając w ten sposób „karę”. Jest to rzecz jasna skrajnie niebezpieczne zachowanie, stwarzające jeszcze większe zagrożenie niż sama jazda na zderzaku. Przepisy przewidują dotkliwe kary dla tego typu kierowców.

Z czego wynika zakaz jazdy na zderzaku i dlaczego jest ona tak niebezpieczna? Na autostradach i drogach ekspresowych samochody zwykle poruszają się ze znacznymi prędkościami. Zachowanie odpowiedniego odstępu ma za zadanie zapewnić kierowcy znajdującemu się z tyłu czas na odpowiednie zareagowanie na niespodziewaną sytuację drogową. 

Znaczenie ma również to, co dzieje się przed poprzedzającym pojazdem. Gdy kierujący nim jedzie za ciężarówką lub autobusem, jego pole widzenia jest ograniczone, a sygnały o hamowaniu aut dalej w kolumnie docierają później. W takim układzie bezpieczna odległość powinna być większa niż minimalny odstęp, bo kierowca widzi mniej i reaguje później. To szczególnie istotne, gdy natężenie ruchu jest duże i samochody poruszają się na tym samym pasie ruchu w zwartej kolumnie.

Jeżeli jednak znajduje się on tuż za poprzedzającym samochodem, to przy prędkościach autostradowych czas na reakcję jest bliski zeru. Jeżeli pojazd z przodu nagle zahamuje, to drugi samochód, znajdujący się z tyłu niemalże natychmiast w niego wjedzie. Jeżeli natężenie ruchu na danej drodze jest naprawdę duże, to drastycznie rośnie ryzyko, iż w wypadku uczestniczyć będą więcej niż dwa samochody. Właśnie z tego powodu nowe przepisy wprowadziły wysoki mandat za jazdę na zderzaku.

Przeczytaj również: Jazda lewym pasem – jakie kary grożą kierowcy?

Co prawda zjawisko jazdy na zderzaku nie jest niczym nowym, ale jeszcze do niedawna prawo nie określało jednoznacznie tego, w jakiej sytuacji można ukarać za nią kierowcę. Z tego powodu wielu uczestników ruchu drogowego czuło się niemalże bezkarnych, co sprzyjało nasilaniu się niebezpiecznego zjawiska, jakim jest jazda na zderzaku. Nowelizacja Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 1 czerwca 2021, sporo w tej kwestii zmieniła.

Tego dnia zakaz jazdy na zderzaku został wreszcie uregulowany prawnie. Obecnie przepisy w jasny sposób określają to, jaki powinien być minimalny odstęp pomiędzy samochodami poruszającymi się po autostradach i drogach ekspresowych.

Wcześniej posiadały one jedynie zapis mówiący o tym, że odstęp pomiędzy dwoma pojazdami powinien być na tyle duży, by w razie nagłego zatrzymania pierwszego z nich, drugi był w stanie uniknąć kolizji. Obecnie art. 19 ust. 3 tego aktu prawnego w jasny sposób definiuje, czym jest jazda na zderzaku.

Mandat czeka na kierowców, którzy nie zastosują się do określonych w nim zasad podczas przejazdu autostradą i drogą ekspresową. W tym przypadku kierujący jest obowiązany zachować minimalny odstęp nie mniejszy niż połowa liczby określającej prędkość pojazdu, z jaką porusza się w danym momencie – tylko wyrażona w metrach. Zapis odnosi się do jazdy za sobą (prawym lub lewym pasem), ale nie do manewru wyprzedzania. Jest to stosunkowo prosty przelicznik. Przy 90 km/h minimalnej odległości odpowiada 45 metrów, przy 110 km/h będzie to 55 metrów, a przy 130 km/h – 65 metrów.

Ponadto poza obszarem zabudowanym w tunelach o długości przekraczającej 500 m kierujący pojazdem jest obowiązany utrzymywać odstęp niezbędny do bezpiecznego hamowania, mieszczący się w konkretnych, stałych przedziałach:

• 50 m – dla kierującego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t lub autobusu,
• 80 m – dla osoby, która kieruje zespołem pojazdów lub każdym innym pojazdem niewymienionym w punkcie wyżej.

Ponadto, znaki drogowe B-45 i B-46 mogą wprowadzać szczególne zasady dotyczące minimalnych odstępów od samochodu poprzedzającego.

W ten właśnie sposób ustawodawcy określili jednoznacznie dystans pomiędzy dwoma samochodami, który w trakcie ruchu po drogach szybkiego ruchu ma im zapewnić możliwość bezpiecznego zatrzymania się w przypadku sytuacji awaryjnej. Co obecnie grozi za jazdę na zderzaku? Mandat za niezastosowanie się do tych zaleceń wynosi od 300 do 500 zł, a do konta kierowcy dopisanych może zostać aż 6 punktów karnych.

Tak wysoka liczba punktów karnych sprawia, że wykroczenie szybko kumuluje się z innymi naruszeniami przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza przy intensywnej jeździe na drogach szybkiego ruchu. Tym samym stanowi jedną z najczęstszych przyczyn utraty prawa jazdy. Dla kierowcy oznacza to zatem nie tylko koszt mandatu, ale też realne ryzyko utraty uprawnień przy powtarzających się przewinieniach.

Sprawdź także: Jazda na suwak. Przepisy, prawa i obowiązki kierowcy

Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, znowelizowane prawo w jasny sposób określa bezpieczny odstęp, który powinien dzielić dwa pojazdy poruszające się drogą szybkiego ruchu. W jaki sposób przeciętny kierowca może jednak określić, czy dystans, który dzieli go od poprzedzającego samochodu, jest bezpieczny, czy może jest to już jazda na zderzaku? Mandat w wysokości kilkuset złotych sprawia, że metodę wyznaczenia właściwego odstępu powinien znać każdy kierowca.

Mowa tu o tzw. regule 3 sekund. W jaki sposób przy jej pomocy można określić dzielący dwa samochody dystans? Zasada jest bardzo prosta i uniwersalna dla każdej prędkości, co oznacza, że im szybciej jedziesz, tym większa jest wyznaczona za jej pomocą odległość pomiędzy dwoma pojazdami.

Jak zatem określić bezpieczny odstęp za pomocą reguły 3 sekund? Potrzebny do tego będzie punkt orientacyjny – nieruchomy obiekt, znajdujący się przy drodze, którą aktualnie się poruszasz. Może nim być np. znak lub słupek określający to, na którym kilometrze danej drogi aktualnie się znajdujesz. Jeżeli miniesz wybrany przez siebie nieruchomy obiekt mniej więcej 3 sekundy po tym, jak minął go poprzedzający Cię samochód, to oznacza to, że dystans dzielący go od Twojego samochodu jest bezpieczny i zapewnia odpowiedni czas reakcji na niespodziewane zdarzenie na drodze.

Profesjonalna ocena niezachowania minimalnej odległości może opierać się na zapisie wideo i późniejszej analizie odstępu między pojazdami, zwłaszcza na odcinkach dróg szybkiego ruchu. Pomocniczo wykorzystywane bywają także laserowe mierniki prędkości, które pozwalają zestawić odległość od auta poprzedzającego z prędkością pojazdu, którym porusza się kierujący. Dzięki temu łatwiej wykazać, czy kierowca był obowiązany zachować minimalny odstęp i czy go nie zachował, szczególnie gdy przez dłuższy czas jechał na tym samym pasie ruchu za pojazdem poprzedzającym.

Dowiedz się też: Uderzenie w tył samochodu a wypłata z OC i AC – najważniejsze informacje

Mamy nadzieję, że po przeczytaniu naszego artykułu wiesz już doskonale, czym jest jazda na zderzaku, dlaczego jest tak niebezpieczna oraz jaki mandat grozi za nieutrzymywanie odpowiedniego odstępu do samochodu poprzedzającego. Przypominamy: dystans pomiędzy dwoma poruszającymi się w tym samym kierunku samochodami powinien być na tyle duży, by w razie nagłej sytuacji możliwe było bezpieczne zatrzymanie obu z nich.

Do niedawna polskie przepisy nie określały jednoznacznie tego, jaka powinna być minimalna bezpieczna odległość pomiędzy pojazdami, przez co karanie kierowców za jazdę na zderzaku było mocno utrudnione. Obecnie przepisy zostały znowelizowane i w przejrzysty sposób określają odpowiedni dystans dzielący dwa samochody, w zależności od prędkości, z którą się poruszają. 

W jaki sposób przeciętny kierowca może sprawdzić, czy dystans dzielący do od samochodu przed nim jest bezpieczny? Pomaga w tym tzw. reguła 3 sekund. W myśl jej zasad należy wybrać znajdujący się przy drodze nieruchomy obiekt. Jeżeli Twój samochód minie go 3 sekundy po aucie przed Tobą, to oznacza to, że dystans jest bezpieczny. Jeżeli nastąpi to szybciej, dystans należy zwiększyć.

Czy w najbliższym czasie dobiega końca ubezpieczenie Twojego samochodu? W LINK4 możesz kupić samo obowiązkowe OC lub również Pakiet OC z MiniAssistance po Wypadku. Aby poznać wysokość składki, możesz skorzystać z kalkulatora online, zadzownićpod numer (22) 444 44 23 lub spotkać się z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Jaki jest aktualny mandat za jazdę na zderzaku?

Za niezachowanie minimalnego odstępu od poprzedzającego pojazdu na drogach szybkiego ruchu grozi mandat karny w wysokości od 300 do 500 zł. Dodatkowo do konta kierowcy dopisanych zostaje 6 punktów karnych. Ze względu na wysoką punktację, wykroczenie to jest jedną z częstszych przyczyn utraty uprawnień do kierowania pojazdami przy kumulacji z innymi przewinieniami.

Ile wynosi bezpieczny odstęp między samochodami na autostradzie?

Zgodnie z polskim prawem, minimalny odstęp na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi połowę prędkości pojazdu wyrażoną w metrach. Przykładowo, jadąc z prędkością 120 km/h, należy zachować dystans co najmniej 60 metrów, a przy 140 km/h – 70 metrów. W celu łatwiejszej oceny bez przeliczania metrów zaleca się stosowanie reguły 3 sekund odstępu od punktu orientacyjnego.

Czy jazda na zderzaku jest karalna również poza drogami szybkiego ruchu?

Tak, choć przepisy precyzują sztywne metraże głównie dla dróg szybkiego ruchu i tuneli, ogólna zasada mówi o obowiązku zachowania odstępu niezbędnego do uniknięcia kolizji w razie nagłego hamowania. Ponadto szczególne restrykcje obowiązują w tunelach poza obszarem zabudowanym (o długości powyżej 500 m), gdzie minimalny odstęp wynosi 50 m dla aut osobowych oraz 80 m dla zespołów pojazdów i ciężarówek.

W jaki sposób policja mierzy odległość między pojazdami podczas jazdy?

Funkcjonariusze wykorzystują do kontroli nowoczesne narzędzia, takie jak laserowe mierniki prędkości, które pozwalają precyzyjnie zestawić aktualną prędkość z dystansem do auta poprzedzającego. Profesjonalna ocena może opierać się również na zapisie wideo i późniejszej analizie czasu przejazdu obu pojazdów przez dany punkt na drodze.

Źródła:

1. Wypadki drogowe w 2024 roku: https://statystyka.policja.pl/st/ruch-drogowy/76562,Wypadki-drogowe-raporty-roczne.html,
2. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970980602.