Konfiskata samochodu nietrzeźwego kierowcy

Kodeks Wykroczeń reguluje w art. 87., jakie kary ciążą na osobie prowadzącej pojazd w stanie nietrzeźwości.

„§ 1. Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 złotych.

• 1a. Tej samej karze podlega, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1.
• 2. Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1, podlega karze aresztu albo karze grzywny nie niższej niż 1000 złotych.
• 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.
• 4. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1a lub 2 można orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż określone w § 1”.

W tym miejscu warto jeszcze przytoczyć statystyki, dotyczących wypadków spowodowanych przez nietrzeźwych kierowców.

W 2024 roku nietrzeźwi kierowcy byli sprawcami znacznej liczby wypadków drogowych, co uwidacznia się w statystykach i podkreśla poważny problem bezpieczeństwa na drogach.

Jak podają statystyki policyjne, spośród ogółu wypadków drogowych w 2024 roku, osoby będące pod wpływem alkoholu uczestniczyły w 1 944 z nich, co stanowiło 9% wszystkich wypadków. W tych zdarzeniach śmierć poniosło 258 osób, co odpowiada 13,6% wszystkich ofiar śmiertelnych wypadków, a 2 176 osób odniosło obrażenia, co stanowi 8,8% wszystkich rannych. W porównaniu z poprzednim rokiem jest to mniej o 130 (6,3%) wypadków, jak również mniej osób rannych (o 87, czyli 3,8%) oraz zabitych (o 32 osoby, tj. 11%).

Kierujący pod wpływem alkoholu spowodowali 1 230 wypadków (6,3% wszystkich wypadków spowodowanych przez kierujących), w których zginęło 176 osób, a 1 441 osób odniosło obrażenia. Największe zagrożenie stanowili kierujący samochodami osobowymi, którzy byli sprawcami 786 wypadków (63,9% wypadków spowodowanych przez nietrzeźwych kierowców), w tych zdarzeniach zginęły 132 osoby, co stanowi 75% ofiar śmiertelnych spowodowanych przez tę grupę.

W porównaniu do roku 2023 odnotowano spadek w liczbie wypadków spowodowanych przez nietrzeźwych kierowców o 101 przypadków (spadek o 7,6%), w liczbie ofiar śmiertelnych o 36 osób (spadek o 16,9%) oraz w liczbie rannych o 65 osób (spadek o 4,3%).

Przeczytaj także: Jak można odzyskać prawo jazdy? Komplet informacji

Kara w postaci konfiskaty samochodu nietrzeźwego kierowcy weszła w życie w marcu 2024 roku.

Zgodnie z nowelizacją Kodeksu Karnego samochód straci każdy nietrzeźwy kierowca, który będzie miał co najmniej 1,5 promila alkoholu we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu, niezależnie od tego, czy spowodował wypadek drogowy. Nowa wersja ustawy została opublikowana w Dzienniku Ustaw w połowie grudnia 2022 roku.

Konfiskata samochodu za jazdę po pijanemu, która obejmuje przymusowe odebranie pojazdu sprawcy i przekazanie go na rzecz Skarbu Państwa, pierwotnie miała wejść w życie 13 grudnia 2023 roku. Jednak ze względu na kontrowersje związane z tą kwestią, vacatio legis zostało przedłużone, a przepis przewidujący konfiskatę samochodu ostatecznie zaczął obowiązywać dopiero od 14 marca 2024 roku. Oznacza to, że od tego momentu pijani kierowcy mogą utracić swój pojazd, nawet jeśli nie spowodowali wypadku, jednak prowadzili pod wpływem alkoholu – przy zawartości alkoholu we krwi kierowcy wynoszącej co najmniej 1,5 promila lub w przypadku recydywy przy stężeniu przekraczającym 0,5 promila we krwi kierowcy.

Czy obowiązuje konfiskata samochodu, gdy pijany kierowca nie jest właścicielem pojazdu?

A co w przypadku, gdy samochód kierowany przez nietrzeźwego kierowcę nie jest jego własnością – czy wówczas także obowiązuje konfiskata auta? Taką sytuację opisuje Art. 44b. Kodeksu Karnego, z którego wynika:

„§ 1. W wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym.

• 2. Jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo po popełnieniu przestępstwa sprawca zbył, darował lub ukrył podlegający przepadkowi pojazd, orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Za równowartość pojazdu uznaje się wartość pojazdu określoną w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo, a w razie braku polisy – średnią wartość rynkową pojazdu odpowiadającego, przy uwzględnieniu marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika, pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu, pojazdowi prowadzonemu przez sprawcę, ustaloną na podstawie dostępnych danych, bez powoływania w tym celu biegłego.
• 3. Jeżeli ustalenie średniej wartości rynkowej pojazdu odpowiadającego pojazdowi, o którym mowa w § 1, w sposób określony w § 2 nie jest możliwe ze względu na szczególne cechy tego pojazdu, zasięga się opinii biegłego.
• 4. Przepadku pojazdu mechanicznego oraz przepadku równowartości pojazdu określonego w § 2 nie orzeka się, jeżeli sprawca prowadził niestanowiący jego własności pojazd mechaniczny wykonując czynności zawodowe lub służbowe polegające na prowadzeniu pojazdu na rzecz pracodawcy. W takim wypadku sąd orzeka nawiązkę w wysokości co najmniej 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
• 5. Przepadku pojazdu mechanicznego oraz przepadku równowartości pojazdu nie orzeka się, jeżeli orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego jest niemożliwe lub niecelowe z uwagi na jego utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie”.

Czy pijanemu kierowcy zawsze grozi konfiskata samochodu?

Sąd nie zawsze musi orzec przepadek auta. Może od tego odstąpić, gdy zachodzą wyjątkowe wypadki, uzasadnione szczególnymi okolicznościami, np. gdy sytuacja materialna, brak wystąpienia szkody, krótka trasa albo niska wartość pojazdu czynią przepadek auta niewspółmiernie surowym. Sąd może też odstąpić od przepadku auta w razie jego utraty, znacznego uszkodzenia czy zniszczenia, a także wtedy, gdy auto nie należało do pijanego kierowcy – w takich sytuacjach może orzec przepadek równowartości samochodu.

Sprawdź także: Kara za nieprzerejestrowanie samochodu – ile wynosi i komu grozi?

Sytuacja, w której ktoś traci samochód w wyniku konfiskaty, może mocno namieszać w życiu. Po pierwsze, może to być dużym ciosem finansowym. Wyobraź sobie, że nagle nie masz auta, które było potrzebne do pracy. Po konfiskacie auta musisz albo wynająć nowy pojazd, albo go kupić – a to wiąże się z dużymi kosztami. Ponadto, jeśli auto było narzędziem pracy, jak w przypadku kierowcy ciężarówki czy taksówkarza, to nagle kierowca zostaje bez przedmiotu, który służył do zarabiania.

Oczywiście, jest też strona prawna i społeczna. Konfiskata samochodu, której powodem była nietrzeźwość kierowcy, zwykle wiąże się z jakimś wykroczeniem czy przestępstwem, co może odbić się na reputacji kierowcy bądź właściciela pojazdu. Do tego mogą dojść kary finansowe czy nawet sprawy sądowe.

Niemożliwe jest znalezienie ubezpieczenia, które chroniłoby przed konfiskatą pojazdu w przypadku, gdy zostanie ona nałożona przez władze z powodu naruszenia prawa. Wszystko sprowadza się do jednej podstawowej zasady – przepisy obowiązują każdego, bez wyjątku, a ubezpieczenie nie jest magiczną tarczą, która ochroni Cię przed konsekwencjami działań niezgodnych z prawem.

Nie zapominaj jednak, że każdy samochód musi posiadać obowiązkowe ubezpieczenie OC, niezależnie czy poruszasz się nim po drogach, czy auto stoi tylko na podjeździe. LINK4 oferuje różnorodne ubezpieczenia, takie jak obowiązkowe OC (odpowiedzialność cywilna), AC (Autocasco), Assistance oraz NNW (Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków). Każdy z tych produktów ma odmienny zakres ochrony i warunki, ale ważne jest zrozumienie, że żaden z nich nie zapewnia ochrony w przypadku prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego innego rodzaju. W razie kontroli drogowej kierowcy grozi zatem utrata pojazdu i konsekwencje, np. w postaci mandatu, punktów karnych, czy sprawy sądowej, a ponadto nie otrzyma odszkodowania od ubezpieczyciela.

Ubezpieczenie OC

OC to ubezpieczenie obowiązkowe dla każdego posiadacza pojazdu. Ochrona OC dotyczy szkód wyrządzonych osobom trzecim w wyniku eksploatacji pojazdu. To znaczy, że jeśli spowodujesz wypadek, OC pokryje koszty szkód wyrządzonych innym uczestnikom ruchu. Jeżeli sprawca był pod wpływem alkoholu lub w jego organizmie wykryto obecność środka odurzającego, towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaci odszkodowanie poszkodowanym, ale wystąpi z regresem do sprawcy.

Ubezpieczenie AC

AC to ubezpieczenie dobrowolne, które pokrywa szkody w ubezpieczonym pojeździe wynikające z kolizji, wypadków, kradzieży, wandalizmu czy zdarzeń losowych. Ubezpieczenie AC może mieć różne warianty, od podstawowych po rozszerzone. Ważne jest, aby pamiętać, że AC nie obejmuje szkód powstałych w wyniku prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Jeśli zatem kierowca spowodował wypadek, będąc pod wpływem środka odurzającego czy alkoholu, nie dostanie odszkodowania.

Ubezpieczenie Assistance

Assistance to ubezpieczenie zapewniające pomoc na drodze, np. w przypadku awarii, wypadku, czy kradzieży pojazdu. Może obejmować holowanie, wymianę koła, pojazd zastępczy, nocleg czy dostarczenie paliwa. Assistance jest niezwykle przydatne w mniej ekstremalnych, ale kłopotliwych sytuacjach drogowych. 

Ubezpieczenie NNW

Ubezpieczenie NNW zapewnia ochronę w przypadku uszkodzeń ciała lub śmierci w wyniku wypadku. NNW może być dodatkowo rozszerzone o różne opcje, w zależności od potrzeb i preferencji klienta. Ważne jest, że NNW działa także wtedy, gdy kierowca nie jest sprawcą wypadku.

Dowiedz się więcej: Kiedy następuje przedawnienie mandatu? Wszystko, co musisz wiedzieć

Prowadzenie auta pod wpływem alkoholu to poważne naruszenie przepisów, które może skutkować konsekwencjami prawnymi. Ubezpieczenia oferowane przez LINK4, takie jak AC, Assistance i NNW, nie obejmują szkód spowodowanych jazdą po alkoholu. W przypadku OC poszkodowany otrzyma odszkodowanie od ubezpieczyciela sprawcy, ale ubezpieczyciel wystąpi z regresem do sprawcy. W związku z tym kierowca ponosi pełną odpowiedzialność za ewentualne szkody wyrządzone po spożyciu alkoholu.

Mimo to każdy przezorny kierowca powinien szczególną uwagę poświęcić kwestii ubezpieczenia. Obok obowiązkowego ubezpieczenia OC, koniecznie sprawdź np. NNW, Assistance czy Autocasco. LINK4 oferuje AC z szerokim zakresem ochrony w formule All Risk, co oznacza finansową ochronę Twojego auta od skutków wszelkich zdarzeń poza tymi wyłączonymi wprost w OWU. Autocasco w LINK4 pozwala też na samodzielny wybór jednego z trzech sposobów likwidacji szkody:

• WARSZTAT – naprawa auta odbywa się w dowolnym warsztacie nieautoryzowanym (poza ASO),
• ASO – dokonasz naprawy w Autoryzowanej Stacji Obsługi,
• KOSZTORYS – rzeczoznawca wyceni szkodę, otrzymasz odszkodowanie i zdecydujesz o sposobie naprawy.

Dodatkowo w ramach wariantów ASO i WARSZTAT możesz zdecydować się na dodatkową opcję Auto zastępcze. LINK4 zapewni Ci samochód zastępczy do 7 dni, gdy Twój własny będzie wymagał naprawy powypadkowej w warsztacie samochodowym.

Sprawdź ofertę ubezpieczyciela LINK4 i skorzystaj z kalkulatora, dzięki któremu wyliczysz wysokość składki. Możesz również zadzwonić pod numer 22 444 44 23 lub porozmawiać z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Sprawdź również: Ubezpieczenie OC Częstochowa, OC Ford

Czy konfiskata pojazdu jest możliwa przy każdym stwierdzeniu prowadzenia w stanie nietrzeźwości?

Zgodnie z przepisami, które weszły w życie w marcu 2024 roku, konfiskata pojazdu nie jest stosowana przy każdym przypadku prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Jest ona możliwa w przypadku stwierdzenia zawartości alkoholu we krwi kierowcy co najmniej 1,5 promila lub w przypadku recydywy, a także przy niższym stężeniu alkoholu, jeśli doszło do wypadku.

Jak mogę odzyskać pojazd po konfiskacie związanej z prowadzeniem pod wpływem alkoholu?

Odzyskanie pojazdu po jego konfiskacie w związku z jazdą pod wpływem alkoholu nie jest możliwe, ponieważ konfiskata auta jest traktowana jak „przepadek”, co oznacza przeniesienie własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Czy istnieją ubezpieczenia chroniące przed konsekwencjami prawnymi jazdy po alkoholu?

Nie istnieją ubezpieczenia, które chroniłyby przed konsekwencjami prawnymi jazdy po alkoholu. Ubezpieczenia zazwyczaj nie obejmują działań niezgodnych z prawem, takich jak prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Co powinienem zrobić bezpośrednio po zatrzymaniu przez policję pod wpływem alkoholu?

Po zatrzymaniu przez policję pod wpływem alkoholu należy postępować zgodnie z poleceniami funkcjonariusza, zachować spokój i współpracować.

Źródła:

• Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19710120114/U/D19710114Lj.pdf
• https://statystyka.policja.pl/st/ruch-drogowy/76562,Wypadki-drogowe-raporty-roczne.html?partner_id=494
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970880553/U/D19970553Lj.pdf