Ograniczenia prędkości w Polsce – ile wynoszą?

Przekroczenie dopuszczalnej prędkości oznacza jazdę szybciej niż wynika to z obowiązujących limitów prędkości na danym odcinku drogi. Dla każdego kierującego pojazdem punktem odniesienia są zarówno ogólne ograniczenia prędkości w Polsce, jak i znaki drogowe ustawione przy drodze. Jeżeli kierowca jedzie szybciej niż wskazuje znak lub przepis szczegółowy, popełnia wykroczenie, nawet wtedy, gdy ruch jest niewielki i warunki pogodowe wydają się dobre.

Podstawowym podziałem określającym limit prędkości w Polsce są ograniczenia w obszarze zabudowanym i poza nim. Biorąc jednak pod uwagę rodzaj dróg, warunki pogodowe czy zdarzenia losowe, ograniczenia prędkości na drogach w Polsce mogą się różnić. Doskonałym przykładem są m.in. ograniczenia stałe, zmienne i tymczasowe.

W praktyce przekroczenie prędkości dotyczy nie tylko jazdy o kilkadziesiąt kilometrów za szybko. Nawet niewielkie przekroczenie o 10-20 km/h skraca czas reakcji, wydłuża drogę hamowania i utrudnia ocenę sytuacji na drodze.

Sprawdź też: Blokada alkoholowa. Co to jest i kiedy się ją stosuje? Odpowiadamy

Obszar zabudowany to teren usytuowany wzdłuż drogi. Może na nim występować zabudowa miejska, wiejska lub przemysłowa. Ograniczenia prędkości w Polsce na odcinkach znajdujących się na terenie zabudowanym uwzględniają m.in. wzmożony ruch pieszych i pojazdów. Obecnie maksymalna dozwolona prędkość w terenie zabudowanym przez całą dobę wynosi 50 km/h.

Teren zabudowany oznaczony jest przez znak D-42 – oznacza on, że kierowcy powinni wzmóc swoją czujność podczas jazdy i przestrzegać ograniczenia prędkości. Znak ten powinien znajdować się po prawej stronie drogi. Zdarza się też, że towarzyszą mu inne znaki, wyznaczające inne limity prędkości – np. 40, 30 lub 20 km/h ze względu na konkretne uwarunkowania (np. niedaleką odległość do placówek szkolnych itp.). 

Teren zabudowany kończy się wraz z obecnością znaku D-43. Na drogach jednojezdniowych jest on często umieszczony na odwrocie znaku D-42, co sprawia, że dla kierowcy opuszczającego miejscowość znajduje się on po lewej stronie drogi.

Szczególnym przypadkiem na terenie zabudowanym jest strefa zamieszkania. Oznaczona jest ona znakiem informacyjnym, a maksymalna prędkość w takiej strefie wynosi 20 km/h. Pierwszeństwo mają tam piesi, którzy mogą korzystać z całej szerokości drogi. Kierowca pojazdu ma obowiązek zachować szczególną ostrożność i poruszać się z prędkością, która umożliwia natychmiastowe zatrzymanie pojazdu, jeżeli w pobliżu znajdą się dzieci lub osoby o ograniczonej sprawności.

Coraz częściej wyznaczane są również strefy ograniczenia prędkości, na przykład do 30 km/h w rejonie szkół, przedszkoli lub osiedli mieszkaniowych. W tych miejscach samo przestrzeganie limitów często nie wystarcza. Kierujący pojazdem powinien dodatkowo obserwować chodniki, przejścia dla pieszych i wloty ulic osiedlowych, gdzie mogą nagle pojawić się inni użytkownicy drogi.

Dopuszczalna prędkość w Polsce uregulowana została w Ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – konkretnie w artykułach 20. i 211. Określają one jednoznacznie i wskazują na to, jakie limity prędkości obowiązują kierowców zarówno w terenach zabudowanych, jak i poza nimi. Na drogach pozamiejskich i niezamieszkałych, samochody osobowe, motocykle i samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony mogą poruszać się z prędkością: 

• 140 km/h – na autostradach,
• 120 km/h – na drogach ekspresowych dwujezdniowych, 
• 100 km/h – na drogach ekspresowych jednojezdniowych,
• 90 km/h – na pozostałych drogach.

Odrębną kategorię stanowią autobusy. Muszą one poruszać się po drogach z prędkością do:

• 100 km/h – na autostradach, drogach ekspresowych jedno- i dwujezdniowych, drogach dwujezdniowych z 2 pasami w każdą stronę,
• 70 km/h – na drogach zwykłych.

Pozostałe pojazdy lub zespoły pojazdów mogą poruszać się z prędkością: 

• 80 km/h – na autostradach, drogach ekspresowych i drogach dwujezdniowych z co najmniej dwoma pasami przeznaczonymi dla każdego kierunku ruchu,
• 70 km/h – na pozostałych drogach.

Nie zapomnij, że niezależnie od tego, czy droga posiada jeden, czy dwa pasy ruchu w każdym kierunku, prędkość powinna pozostawać na poziomie, który pozwala na zachowanie bezpiecznego odstępu od poprzedzającego pojazdu oraz uniknięcie zderzenia w razie gwałtownego hamowania.

Dowiedz się także: Jak jeździć bezpieczniej i bardziej ekonomicznie?

„Dopuszczalna” i „bezpieczna” prędkość to określenia, które stosunkowo często stosowane są w formie zamiennej. Nie jest to jednak właściwa praktyka, gdyż prędkość bezpieczna zależy od panujących na drodze warunków i może być dużo niższa od prędkości dozwolonej, którą wskazuje prawo. Zostało to uwzględnione w przepisach ruchu drogowego w artykule 19. Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym:

1. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa, a w szczególności: rzeźby terenu, stanu i widoczności drogi, stanu i ładunku pojazdu, warunków atmosferycznych i natężenia ruchu.
2. Kierujący pojazdem jest obowiązany:

1) jechać z prędkością nieutrudniającą jazdy innym kierującym;

2) hamować w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia;

3) utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie hamowania lub zatrzymania się poprzedzającego pojazdu.

Oznacza to, że przemieszczając się po obszarze niezabudowanym, gdzie limit prędkości w Polsce wynosi 90 km/h, należy zmniejszyć prędkość gdy: 

• występują opady atmosferyczne powodujące ograniczoną widoczność lub przyczepność, 
• mgła utrudnia bezpieczną jazdę,
• stan drogi może spowodować uszkodzenie pojazdu lub zmianę toru jego jazdy (np. przez dziury lub koleiny).

Pomocna jest również prosta zasada odstępu czasowego. Utrzymywanie odstępu od poprzedzającego pojazdu wynoszącego co najmniej 2-3 sekundy pozwala zachować rezerwę na reakcję i hamowanie, niezależnie od rodzaju drogi. Jeżeli w warunkach dużego natężenia ruchu lub złej pogody tę zasadę trudno zrealizować, jest to sygnał, że prędkość należy jeszcze zmniejszyć.

Kierowca przekraczający dozwoloną prędkością i ignorujący znaki drogowe stwarza poważne zagrożenie w ruchu drogowych zarówno dla siebie, jak i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Dopuszczalne prędkości w Polsce mają na celu ograniczenie ryzykownych sytuacji, które mogą doprowadzić do wypadku lub kolizji. 

Kierowca niestosujący się do limitów prędkości na drogach może być ukarany mandatem, czyli karą finansową, która obciąży jego budżet. Warto jednak pamiętać też o punktach karnych, które mogą przyczynić się do utraty prawa jazdy.

Kierowcy posiadającemu prawo jazdy od co najmniej roku grozi utrata uprawnień po zgromadzeniu 24 punktów karnych. Osoba, która uzyskała uprawnienia po raz pierwszy i znajduje się w okresie próbnym, ma niższy limit (20 punktów), co jeszcze bardziej wymusza ostrożność przy przekraczaniu prędkości. Liczba punktów karnych jest ściśle określona w taryfikatorze dla danego typu wykroczenia. Pozostaje ona w ewidencji przez 2 lata od dnia zapłaty mandatu lub prawomocnego zakończenia sprawy.

Od 1 stycznia 2022 taryfikator mandatów karnych za przekroczenie prędkości jazdy w warunkach zabudowanych określa takie stawki, jak: 

• do 10 km/h – 1 punkt karny, mandat w wysokości 50 zł;
• 11-15 km/h – 2 punkty karne, mandat w wysokości 100 zł; 
• 16-20 km/h – 3 punkty karne, mandat w wysokości 200 zł; 
• 21-25 km/h – 5 punktów karnych, mandat w wysokości 300 zł;
• 26-30 km/h – 7 punktów karnych, mandat w wysokości 400 zł; 
• 31-40 km/h – 9 punktów karnych, mandat w wysokości 800 zł;
• 41-50 km/h – 11 punktów karnych, mandat w wysokości 1 000 zł; 
• 51-60 km/h – 13 punktów karnych, mandat w wysokości 1 500 zł. 
• 61-70 km/h – 14 punktów karnych, mandat w wysokości 2 000 zł;
• powyżej 71 km/h – 15 punktów karnych, mandat w wysokości 2 500 zł.

Recydywiści muszą pogodzić się z dwukrotnie wyższymi stawkami kar. Przykładowo: drugie i kolejne przekroczenie prędkości o 31-40 km/h będzie skutkować grzywną w wysokości 1600 zł. 

Analogicznie, kierowca przekraczający prędkość dwukrotnie w ciągu dwóch lat o 41-50 km/h, zapłaci 2000 zł, zaś zlekceważenie limitu o 51-60 km/h, skutkować będzie mandatem w wysokości 4000 zł. Powyżej ustalonej granicy 71 km/h, maksymalna kwota kary finansowej wynosi 5000 zł. Co więcej, wykroczenia sumują się na mandacie, co z kolei skutkuje wyjątkowo wysokimi grzywnami, a nawet możliwością utraty prawa jazdy w trakcie jednego zdarzenia.

Warto jednak pamiętać o tym, że masz możliwość nieprzyjęcia mandatu za przekroczenie prędkości. Policjant skieruje w takim przypadku wniosek do sądu. Jeżeli udowodnisz tam brak winy, możesz uniknąć płacenia mandatu kary. Lecz może zdarzyć się, że sąd przychyli się do wniosku o ukaranie prowadzącego pojazd mechaniczny. Wówczas może on zostać dodatkowo ukarany grzywną w wysokości do 30 000 zł. Jest to najwyższa wartość finansowa, jaką sąd może nałożyć na sprawcę wykroczenia drogowego. 

Przeczytaj też: Droga jednokierunkowa – jak prawidłowo się po niej poruszać?

Jakie wyjątki od obowiązujących przepisów warto znać?

Warto pamiętać o wyjątkach, które zostały przedstawione w artykule 21. Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Jego treść wskazuje:

1. Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć lub zwiększyć, za pomocą znaków drogowych, prędkość dopuszczalną pojazdów obowiązującą na obszarze zabudowanym.
2. Prędkość dopuszczalna, o której mowa w ust. 1, może być:

1) zmniejszona — jeżeli warunki bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym przemawiają;

2) zwiększona — jeżeli warunki ruchu na drodze lub jej odcinku zapewniają zachowanie bezpieczeństwa ruchu.

1. Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć, za pomocą znaków drogowych, prędkość dopuszczalną pojazdów obowiązującą poza obszarem zabudowanym, jeżeli warunki bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym przemawiają.
2. Organ rejestrujący pojazd może ustalić dla indywidualnego pojazdu dopuszczalną prędkość niższą niż określona w art. 20 prędkości dopuszczalne w ruchu drogowym, jeżeli jest to uzasadnione konstrukcją lub stanem technicznym pojazdu. Ograniczenie prędkości należy uwidocznić na znaku umieszczonym z tyłu pojazdu.

Oznacza to, że mogą pojawić się znaki drogowe zwiększające lub zmniejszające dopuszczalną prędkość i uzależnione jest to od warunków bezpieczeństwa panujących na danym odcinku drogi. Dalsza część dotyczy: 

• ciągników rolniczych (mogą one poruszać się z prędkością maksymalną do 40 km/h), 
• motocykli i motorowerów, którymi przewozi się dzieci w wieku do 7 lat (ich prędkość jest ograniczona do 40 km/h), 
• hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego (mogą one poruszać się z prędkością maksymalną 20 km/h).

Kary za przekroczenie prędkości są wysokie – zwłaszcza gdy wziąć pod uwagę zarobki w takim kraju jak Polska. Ograniczenia prędkości mają jednak konkretny cel – zapewnić bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom ruchu drogowego. Należy więc stosować się do limitów prędkości. 

Oprócz stosowania się do ograniczeń na drodze, nie zapomnij o tym, że jako posiadacz pojazdu powinieneś posiadać ważne ubezpieczenie OC swojego pojazdu. W LINK4 poza OC, znajdziesz także np. Pakiet OC z MiniAssistance po Wypadku. Dzięki niemu możesz liczyć na:

• uruchomienie silnika pojazdu na miejscu zdarzenia w razie rozładowania akumulatora;
• holowanie pojazdu do 100 km w razie wypadku;
• wymianę koła w razie uszkodzenia opony na miejscu, a jeżeli nie będzie to możliwe – holowanie do warsztatu i naprawę;
• samochód zastępczy na 3 dni w razie wypadku lub kradzieży;
• pomoc informacyjną 24h/dobę.

Chcesz poznać wysokość swojej składki ubezpieczeniowej? Skorzystaj z kalkulatora online dostępnego na stronie LINK4. Możesz też zadzwonić pod numerem (22) 444 44 23 i porozmawiać z doradcą pod numerem lub spotykając się z agentem współpracującym z LINK4.

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Sprawdź też: Ubezpieczenie OC Olkusz

Ile wynosi ograniczenie prędkości w terenie zabudowanym?

Ograniczenia prędkości w Polsce w terenie zabudowanym standardowo wynoszą 50 km/h. Warto jednak wiedzieć, że wydzielane są również strefy i miejsca, w których prędkość ograniczona jest dodatkowo poprzez znaki drogowe – np. do 40, 30 lub 20 km/h.

Jakie są ograniczenia prędkości na autostradach i drogach ekspresowych?

Przepisy dotyczą ograniczeń dla samochodów osobowych, motocykli i pojazdów ciężarowych o masie całkowitej do 3,5 t to odpowiednio: do 140 km/h — na autostradzie i do 120 km/h na dwujezdniowej drodze ekspresowej. Należy uwzględnić też drogi ekspresowe jednojezdniowe z ograniczeniem prędkości do 100 km/h.

Czy istnieją dodatkowe ograniczenia prędkości w określonych warunkach?

Teoretycznie nie, lecz istnieje pojęcie prędkości bezpiecznej, które nie jest analogiczne do prędkości dopuszczalnej. Przykładowo: jeśli kierowca spowoduje wypadek przy pogorszonej widoczności ze względu na warunki atmosferyczne, zostanie to uznane jako niedostosowanie prędkości do warunków panujących na drodze.

Jakie są konsekwencje za przekroczenie ograniczeń prędkości?

Podstawową karą za przekroczenie dozwolonej prędkości jest mandat karny, który obejmuje zarówno karę finansową, jak i od pewnego poziomu również punkty karne. Jeśli kierowca nie przyjął mandatu, sprawa trafi do rozpatrzenia przez sąd, a ten w razie podtrzymania zarzucanego czynu może nałożyć na kierowcę karę grzywny, która maksymalnie będzie wynosić do 30 tysięcy złotych.

Źródło:

1. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf.