Punkty karne. Kasowanie i wszystko, co musisz o tym wiedzieć

W myśl polskiego prawa – osoba popełniająca wykroczenie w ruchu drogowym, poza karą finansową, otrzymuje punkty karne, wpisywane do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Podstawami prawnymi regulującymi kwestie punktów karnych są:

• Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 Nr 98 poz. 602 z późniejszymi zm.),
• Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2011 Nr 30 poz. 151 z późniejszymi zm.)

Art. 98. 3) ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wskazuje, że kierowca lub osoba posiadająca prawo jazdy na tramwaj, za naruszenie przepisów ruchu drogowego, które stwierdzone zostało mandatem karnym, prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, otrzymuje punkty karne w liczbie odpowiadającej danemu naruszeniu. W Polsce system ten obowiązuje od 1993 roku.

Szczegółowe zasady przyznawania punktów przypisanych naruszeniu przepisów ruchu drogowego reguluje Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2023 poz. 1897) oraz Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2026 poz. 144).

Jaki jest cel karania kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego punktami karnymi?

W założeniu ustawodawcy ich przyznawanie ma dwa cele. Po pierwsze, mają one przeciwdziałać przekraczaniu prędkości. Kierowców zdecydowanie niepokoją punkty karne. Limit jest na tyle niski, że łatwo jest go przekroczyć. A to wiąże się z poważnymi konsekwencjami. 

Po drugie, jest to skuteczny sposób na wyeliminowanie z dróg niebezpiecznych kierowców, którzy notorycznie łamią przepisy. Po zdobyciu określonej liczby punktów, osoby takie tracą prawo jazdy i muszą po raz kolejny przystąpić do egzaminu.

Przeczytaj też: Mandat za wpadnięcie w poślizg w 2026 roku. Ile wynosi kara i ile punktów karnych otrzymasz?

Wykroczenia drogowe podzielone zostały ze względu na to, jak poważne zagrożenia stanowią. Za najcięższe z nich możesz otrzymać 15 punktów, a za najlżejsze – 1 punkt. Co ważne, jeżeli zostaniesz przyłapany na łamaniu kilku przepisów jednocześnie, punkty się sumują. Art. 98.3) ust. 3 mówi, że jeżeli kierowca popełni więcej niż jedno wykroczenie jednocześnie, a suma punktów przewyższa 15, to przyznane zostaje 15 punktów karnych.

Lista wykroczeń, za które możesz zostać ukarany punktami, jest bardzo długa. Obejmuje ona na przykład:  

Poważnym wykroczeniem jest prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających. Jeżeli chcesz dokładnie wiedzieć, ile punktów grozi za konkretne przewinienie, w sieci łatwo znajdziesz aktualny taryfikator ze wszystkimi niezbędnymi danymi.

Zobacz także: Mandat za niewskazanie kierującego pojazdem 2025 – ile wynosi?

W Polsce limit punktów karnych, który skutkuje utratą prawa jazdy, wynosi 24 punkty dla kierowców ze stażem powyżej roku. Dokładnie określa to art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c:

„Policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku: [...] przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wysłania informacji o obowiązku ukończenia kursu reedukacyjnego, o którym mowa w art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zgodnie z art. 98a ust. 5 lub 7 tej ustawy”.

Ile można mieć punktów karnych w przypadku osób, które mają uprawnienia do prowadzenia pojazdów krócej niż 12 miesięcy? Tutaj limit wynosi jedynie 20.

Utrata prawa jazdy oznacza bezwarunkowy zakaz prowadzenia wszystkich pojazdów mechanicznych. Co się stanie, jeśli pomimo tego kierowca wsiądzie za kółko? Osobie takiej grożą wysoki mandat oraz skierowanie sprawy do sądu.

Uprawnienia można odzyskać po zdaniu egzaminu kontrolnego. Wygląda on tak samo, jak ten zdawany przez kandydatów na kierowców. Składa się z części teoretycznej i praktycznej, a odbywa się w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego.

Jak widzisz, konsekwencje łamania przepisów mogą być nie tylko kłopotliwe, ale także wyjątkowo kosztowne. Jednak są sposoby, by uchronić się przed utratą prawa jazdy i usunąć ze swojego konta kilka punktów karnych.

Przeczytaj też: Mandat z fotoradaru. Po jakim czasie przychodzi i jak go zapłacić?

Każdy zdobyty punkt jest ważny rok. To znaczy, że jeżeli otrzymałeś, przykładowo, 2 punkty 1 kwietnia – są one ważne przez kolejne 365 dni. Jeżeli w tym czasie na Twoim koncie znajdzie się więcej niż 24 punktów karnych, stracisz prawo jazdy.

Art. 98. 3) ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami mówi, że informacje o otrzymanej liczbie punktów zgromadzone w centralnej ewidencji kierowców usuwa się:

1. Po roku od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia (np. mandatu lub wyroku) – pod warunkiem, że organ dostanie informację, że grzywna za dane wykroczenie została zapłacona w sposób i w terminie określonym w art. 98 § 3a lub § 5 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, jeżeli taka grzywna została nałożona.
2. Po roku od dnia zapłaty grzywny za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1 – w pozostałych przypadkach niż opisany w pkt 1, jeżeli grzywna została nałożona.
3. Po uzyskaniu informacji o ukończeniu przez kierowcę kursu reedukacyjnego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
4. Po roku od dnia wydania ostatecznego orzeczenia o umorzeniu należności z tytułu grzywny za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, jeżeli grzywna została nałożona.
5. Po uzyskaniu informacji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem w trybie wskazanym w art. 103 ust. 1 pkt 2.

Przepisy przewidują dodatkowy sposób na zmniejszenie liczby punktów karnych, bez czekania roku na ich automatyczne usunięcie z ewidencji. Osoba wpisana do ewidencji punktów może, na własny koszt, wziąć udział w szkoleniu organizowanym przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego (WORD). Aby to zrobić musi wypełnić odpowiedni formularz zgłoszeniowy i przedstawić ważny dokument tożsamości. Ukończenie takiego kursu powoduje odjęcie 6 punktów karnych.

Co obejmuje program szkolenia?

Szkolenie ma formę stacjonarną – ustawa wprost wyklucza możliwość odbycia go z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość (czyli np. online). Zajęcia trwają zwykle jeden dzień (około 6 godzin) i odbywają się najczęściej w weekendy. Program obejmuje m.in.:

• najczęstsze przyczyny wypadków drogowych w Polsce,
• prawne i społeczne skutki wypadków drogowych,
• psychologiczne aspekty kierowania pojazdem.

Po ukończeniu szkolenia dyrektor WORD wydaje zaświadczenie, a jego kopię przesyła do komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy. Na tej podstawie komendant odejmuje 6 punktów karnych, zaczynając od najstarszych wpisów w ewidencji.

Obecnie kwestię szkoleń dobrowolnych dla kierowców regulują przepisy przejściowe tj. ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Jakie warunki trzeba spełnić, żeby zmniejszyć liczbę punktów?

Z kursu reedukacyjnego mogą skorzystać wyłącznie kierowcy, którzy spełniają określone w ustawie warunki:

• prawo jazdy od co najmniej roku – osoba, która ma prawo jazdy krócej niż 12 miesięcy, nie może brać udziału w takim szkoleniu;
• maksymalnie 24 punkty przed rozpoczęciem szkolenia – jeśli przed startem kursu suma punktów przekroczyła 24, udział w szkoleniu nie zmniejszy ich liczby. W takiej sytuacji stosuje się inne środki (np. cofnięcie uprawnień, kontrolne sprawdzenie kwalifikacji);
• zapłacone mandaty – punkty nie zostaną odjęte za wykroczenia, za które nałożono grzywnę w drodze mandatu karnego, jeżeli mandat nie został opłacony do dnia przedstawienia zaświadczenia z WORD;
• liczba punktów do odjęcia ma swoje ograniczenie – system nie „zejdzie” poniżej zera. Jeżeli kierowca ma np. 4 punkty, po odbyciu szkolenia znikną właśnie te 4 punkty, a nie pełne 6;
• odpłatność szkolenia – kurs odbywa się na koszt kierowcy;
• częstotliwość – udział w szkoleniu jest możliwy nie częściej niż raz na 6 miesięcy.

Jeżeli chcesz się dowiedzieć, ile punktów karnych znajduje się na Twoim koncie, możesz sprawdzić to na dwa sposoby. Pierwszy z nich to udanie się na dowolny posterunek Policji. Powinieneś zabrać ze sobą prawo jazdy oraz inny dokument tożsamości, na przykład dowód osobisty lub paszport. Po zweryfikowaniu Twojej tożsamości oficer dyżurujący poda Ci aktualny stan punktów na Twoim koncie oraz wszystkie inne informacje z nimi związane. 

Drugi sposób na to, jak sprawdzić punkty karne, jest znacznie wygodniejszy, jednak na wstępie wymaga trochę zaangażowania. Możesz zweryfikować stan Twojego konta punktowego online. Aby to zrobić, należy założyć profil zaufany. Masz taką możliwość za pośrednictwem bankowości elektronicznej. 

Oto krótki przewodnik, jak online sprawdzić punkty karne:

• wejdź na stronę https://www.gov.pl/,
• odszukaj zakładkę Kierowcy i pojazdy,
• następnie przejdź do sekcji Kary i mandaty,
• kliknij przycisk Sprawdź swoje punkty karne,
• potwierdź swoją tożsamość,
• po zakończeniu tej procedury zostaniesz przeniesiony na stronę, gdzie widoczne będą wszystkie Twoje punkty karne.

Możesz przeglądać wyniki, a nawet zapisać je do pliku PDF i wydrukować, jeżeli zajdzie taka potrzeba. 

Jak widzisz, system punktów karnych dla kierowców w naszym kraju jest całkiem skutecznym sposobem karania i dyscyplinowania osób łamiących przepisy. Teraz już wiesz, co się stanie, gdy przekroczysz ich dopuszczalny limit. Znasz także sposób na to, jak wymazać z Twojego konta punkty karne. Kasowanie ich czasami jest jedynym sposobem na uniknięcie utraty prawa jazdy. 

Pamiętaj także, że podczas każdej podróży, warto zabezpieczyć się na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń. A każdy samochód zarejestrowany w Polsce musi posiadać ważne OC. Ubezpieczenie obowiązkowe kupisz w LINK4 na jeden z 3 sposobów:

• online – przez nasz kalkulator,
• telefonicznie – dzwoniąc pod numer 22 444 44 79,
• stacjonarnie – u agenta współpracującego z LINK4.

Możesz zdecydować się także na dodatkowe ubezpieczenie, jak AC, NNW, Kluczyki Plus czy Szyby 24, które ochronią Ciebie, pasażerów oraz pojazd, którym się poruszasz. 

Zobacz też: OC Koszalin, ubezpieczenie Mercedes-Benz

Szczegółowe informacje o produktach, limitach i wyłączeniach, a także OWU dostępne są na stronie www.link4.pl.

Po jakim czasie punkty karne kasują się automatycznie?

Punkty karne są usuwane z ewidencji co do zasady po upływie jednego roku. Okres ten jest liczony od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia (np. przyjęcia mandatu lub uprawomocnienia się wyroku sądu), pod warunkiem uiszczenia nałożonej grzywny. Jeśli grzywna została nałożona, ale nie zapłacona w terminie, roczny termin przedawnienia punktów biegnie od daty faktycznego opłacenia mandatu.

Czy można jeszcze przejść kurs redukujący punkty karne?

Tak, aktualne przepisy dopuszczają udział w dobrowolnym szkoleniu w WORD, które pozwala odliczyć 6 punktów karnych. Można z niego skorzystać nie częściej niż raz na 6 miesięcy. Kurs jest przeznaczony dla kierowców posiadających uprawnienia dłużej niż rok, którzy nie przekroczyli limitu 24 punktów i uregulowali wszystkie mandaty karne.

Gdzie najszybciej sprawdzić aktualną liczbę swoich punktów karnych?

Najszybszą metodą jest sprawdzenie stanu konta online za pośrednictwem serwisu gov.pl. Wymaga to potwierdzenia tożsamości poprzez Profil Zaufany lub bankowość elektroniczną. Alternatywnie, informację o punktach można uzyskać osobiście na dowolnym posterunku Policji, okazując dokument tożsamości.

Czy punkty karne kasują się po opłaceniu mandatu, czy od dnia wykroczenia?

Sam fakt opłacenia mandatu nie powoduje natychmiastowego usunięcia punktów, ale jest niezbędnym warunkiem ich skasowania po upływie czasu. Mechanizm automatycznego usuwania punktów uruchamia się po roku od daty uprawomocnienia się mandatu, o ile został on opłacony. W przypadku braku terminowej wpłaty, rok karencji liczony jest dopiero od dnia zapłaty grzywny.

Źródła: 

1. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2011 Nr 30 poz. 151), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20110300151/U/D20110151Lj.pdf
2. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. 1997 Nr 98 poz. 602, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf,
3. Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20210002328/U/D20212328Lj.pdf,
4. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001897/O/D20231897.pdf
5. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20260000144/O/D20260144.pdf